W Polsce kwestie samorządności precyzuje ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym. Na jej mocy gminę tworzą: wspólnota samorządowa (mieszkańcy) oraz odpowiednie terytorium. Z kolei o konkretnych rozstrzygnięciach prawno-ustrojowych w poszczególnych gminach decydują statuty gmin, czyli akty prawa miejscowego przyjmowane przez rady gmin w formie uchwał.

W przypadku Zduńskiej Woli jest to Uchwała Nr 6/ II / 2002 Rady Gminy Zduńska Wola z dnia 5 grudnia 2002 roku. 

Urząd gminy nie jest organem gminy, a jedynie aparatem pomocniczym złożonym z pracowników i środków materialnych. Przepisy prawa nie określają struktury organizacyjnej urzędu, więc może być ona różna. Kierownikiem urzędu oraz zwierzchnikiem służbowym w stosunku do jego pracowników jest wójt ( burmistrz lub prezydent miasta).

Szczególną rolę wśród pracowników urzędu gminy pełnią sekretarz i skarbnik gminy.

Wójt jest organem wykonawczym gminy, kieruje bieżącymi sprawami Gminy oraz reprezentuje ja na zewnątrz. Wójt wykonuje zadania przy pomocy Urzędu Gminy.

Skarbnik pełni rolę głównego księgowego i jako pracownik - samorządowy ma kompetencje do wykonywania czynności prawnych w wyniku, których mogą powstać zobowiązania obciążające gminę np. umowy pożyczki czy kredytu. Brak kontrasygnaty skarbnika powoduje nieskuteczność danej czynności prawnej.

Sekretarz organizuje pracę urzędu i odpowiada za jego prawidłowe funkcjonowanie.

Organizację i zasady funkcjonowania urzędu określa regulamin organizacyjny,

który został wprowadzony Zarządzeniem Nr 27 / 2003 Wójta Gminy Zduńska Wola z dnia 23 lipca 2003r